Ozon Terapisi Nedir, Kimlerde Etkili Olur?

Ozon, atmosferin üst katmanlarında UVB ışınları ile O2'nin O3'e dönüşmesi ile oluşan bir gazdır. Ağır bir gazdır ve kendine has bir kokusu vardır. İlk olarak 1800'lerin sonlarında bir Alman Kimyager olan Christian Friedrich Schönbein tarafından tanımlandı. 1896'da ünlü fizikçi Nikola Tesla ABD'deki ilk O3 jeneratörünün patentini aldı ve daha sonra "Tesla Ozon Şirketi"ni kurarak ozon üretimine öncülük etti. İlk zamanlarda virüs ve bakterilere karşı yüzey temizliği, su temizliği, sanitasyon için kullanılırken 50 yılı aşkın bir zamandır da tıbbi uygulamada yer edindi kendisine.  Etkileri kanıtlanmış, minimum yan etkiye sahiptir.

Nasıl uygulanıyor?

Ozon lokal ve sistemik olmak üzere genellikle iki şekilde dokulara ulaştırılır. Kas ve eklem gibi bölgelere direk enjekte edilebilir. Kapalı torba sistemi ile yara yerlerine uygulanabilir. Veya kişinin bir miktar kendi kanı alınıp dışarıda ozonlanarak (majör otohemoterapi) kendisine verilmesi şeklinde uygulanır. Dolaşıma karışan ozon, vücudun her yerine rahatlıkla ulaşma imkanına erişir. Bu yöntem bağışıklık sistemini desteklemek, metabolizmayı canlandırmak ve enfeksiyonları tedavi etmek amacıyla kullanılır. 

Neden tercih ediliyor? Faydaları ne?

Ağrı tedavisinde sıklıkla kullanıldığı gibi enfeksiyon hastalıklarında, romatizmal hastalıklarda, yara iyileşmesinde, bağışıklığın ve vücut direncinin desteklenmesinde, kronik yorgunluk durumunda tamamlayıcı ve destekleyici bir tedavi olarak seanslar şeklinde uygulanır.

Bakteri, virüs, mantar ve mayaların hücre zarında  bulunan fosfolipidlerin ve lipoproteinlerin oksidasyonu yoluyla bütünlüğünü bozar.

Belirli bir konsantrasyonda uygulanan ozon interferon, tümör nekroz faktörü ve interlökin-2 üretiminde artışa neden olarak bağışıklık sistemini aktive eder.

Şeker hastalığı gibi vücuttaki oksidatif stresin arttığı hastalıklarda süperoksit dismutaz denilen bir enzimi aktive ederek oksidatif stresi önler ve serbest radikalleri azaltır.

Pandemi sürecinde ve sonrasında taleplerde ne kadarlık bir artış oldu?

Daha önceki yıllarda HIV, SARS hastalıklarında etkinliği çalışmalarda gösterilen ozonun COVID-19 hastalığında da faydalı olduğunu gösteren birçok çalışma oldu. Viral replikasyonu (çoğalma hızını) azalttığı ve virüslerin doğrudan inaktivasyonu sağlayarak tedaviye katkı sağladığı gösterildi. Ozon destek tedavisinin akciğer hasarını azalttığını gösteren de çalışmalar mevcut. Pandemide hem hastalık aktivitesini azaltmak hem de bağışıklık sistemini desteklemek için ozon tedavisi alan hasta sayısında artış oldu. Buradan edinilen tecrübelerle ve hastaların farkındalığının artmasıyla son zamanlarda hem hekimlerin tedavi önerilerinde hem de hastaların taleplerinde bir artış gözlendi.

Ozon terapisi yaptırmak isteyenler nelere dikkat etmeli?

Ozon, asla solunmaması gereken bir gazdır. Ağız, burun veya gözlere direk temasından kaçınılmalı, öksürük, mide bulantısı, kusma veya baş ağrısına neden olabilir. Uygulayan hekiminizin önerileri ile tedavi süreçlerine devam etmeleri gerekir. Tedavinin faydası genelde seanslar tamamlanınca ve sonrasında ortaya çıkar. Bu nedenle hastaların tedavi protokollerini tamamlamalarını öneririm.

Kimler bu uygulamayı yapabilir?

Ozon tedavisi, tıbbi bir uygulamadır. Sağlık Bakanlığı’nın 2014 yılında yayınladığı Geleneksel Ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği ile bu uygulamayı yalnızca eğitimini alan ve uygulama sertifikası olan hekimler yapabilir.

Kimlere uygulanabilir?

Ozon uygulaması, bir destekleyici tedavi yöntemidir. Eklem, tendon veya bağ yaralanmalarında, fibromiyalji gibi yaygın ağrılı durumlarda, bel veya boyun ağrılarında kas içine, diyabetik hastaların yara iyileşmesinde, ağız yaralarında uygulanabilir.

Glukoz 6 fosfat dehidrogenaz enzim eksikliği olanlarda (favizm denilen bakla yenmesi ile ortaya çıkan anemi), kontrolsüz hipertiroidi, kontrolsüz hipertansiyonu olan kişilerde uygulanmamalıdır.

Ozon tedavisine ilgi son yıllarda giderek artmıştır. Hem kozmetikte hem de tedavide ozon ve ürünleri kullanılabilmektedir. Unutulmaması gereken şey, ozon tedavisi bir tıbbi uygulamadır ve muhakkak hekim gözetiminde olmalıdır. Ağrı tedavisinde tek başına tedavi edici olabilen  ozon, kanser ve enfeksiyon gibi hastalıklarda destekleyici tedavi yöntemi olarak kullanılmaktadır.

Prof. Dr. Mehmet Ağırman

Prof. Dr. Mehmet Ağırman

Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı, Ağrı Tedavisi, Rehabilitasyon Uygulamaları